Deprem Çantasında Olması Gerekenler: O Gün Gerçekten Çalışacak Bir Çanta
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından ekranlara yansıyan en ağır anlardan biri, enkazın üzerinde herkesin bir anda susmasıydı. İş makineleri durur, ekipler "Sesimi duyan var mı?" diye seslenir ve o sessizlikte tek bir ses aranırdı. AFAD'ın deprem çantası listesinde bir düdüğün yer alması bu yüzden.
Buna rağmen bir araştırmaya göre her dört kişiden üçünün evinde deprem çantası yok. Bu yazıda deprem çantasında olması gerekenleri AFAD listesiyle birlikte veriyoruz. Ama asıl konumuz başka bir soru: çantanızdaki fener, pil ve powerbank o gün gerçekten çalışacak mı?
Kısa cevap: Deprem çantası, yardım gelene kadar ilk 72 saat için hazırlanır: su, uzun ömürlü gıda, belgelerin fotokopisi, ilk yardım malzemesi, uyku tulumu veya battaniye, düdük, fener ve yedek pil. Bunun yanında yatağınızın başında küçük ikinci bir set olsun: düdük, kafa lambası ve bir şişe su. Çantayı en az altı ayda bir kontrol edin; pillerin ve powerbank'in bakımını unutmayın.

AFAD deprem çantası listesi
AFAD'a göre afet ve acil durum çantası, depremden sonraki ilk 72 saatte acil ihtiyaçlarınızı karşılamak için hazırlanır ve kolay ulaşılan bir yerde durur. Sadece evde değil, iş yerinde ve okulda da bir çanta olması önerilir. AFAD listesindeki başlıklar şunlar:
- Su: Her aile üyesine yetecek içme suyu. AFAD miktar vermiyor; içmek için kişi başı günde en az 1–2 litre sık önerilen bir hesap, temizlik de düşünülürse daha fazlası gerekir.
- Gıda: Çabuk bozulmayan, yüksek kalorili yiyecekler: konserve, kuru meyve, tahin-pekmez gibi.
- Belge fotokopileri: Kimlik, tapu, sigorta ve zorunlu deprem sigortası poliçesi, pasaport, banka bilgileri.
- Giyecek: İç çamaşırı, çorap, yağmurluk ve mevsime uygun giysi.
- Hijyen: Sabun, dezenfektan, ıslak mendil, diş fırçası, tuvalet kâğıdı, hijyenik ped.
- İlk yardım çantası.
- Uyku tulumu veya battaniye.
- Düdük, küçük makas, kâğıt ve kalem.
- Pilli radyo, el feneri ve yedek piller. AFAD burada özellikle uzun ömürlü pil seçilmesini istiyor.
Bakmakla yükümlü olduğunuz bebek, yaşlı veya engelli bireylerin ilaçları ve ihtiyaçları ile evcil hayvanınızın maması da çantaya eklenmeli.
Listeyi herkes veriyor: Asıl soru, o gün çalışacak mı?
Deprem çantası bazen yıllarca dolapta bekler. Su ve gıdanın son kullanma tarihini çoğu kişi bilir. Ama fener, pil ve powerbank sessizce bozulur. İşte en sık atlanan üç nokta:
1. Pil feneri içeriden bozabilir
Alkalin piller cihazın içinde aylarca beklediğinde akabilir. Sızan sıvı aşındırıcıdır; pil yuvasındaki kontakları ve devreyi bozar. Pil üreticisi Duracell de aylarca kullanılmayacak cihazlardan pilin çıkarılmasını öneriyor. Çözüm basit:
- Feneri çantaya pili takılı değil, yanında ayrı paketiyle koyun.
- Mümkünse lityum pil seçin. Üretici bilgisine göre lityum AA piller depoda 20 yıla kadar dayanıyor ve soğukta alkaline göre çok daha iyi çalışıyor. AFAD'ın "uzun ömürlü pil" önerisinin karşılığı budur.
- Eski ve yeni pili, farklı marka pili karıştırmayın.
2. Şarjlı fener ve powerbank kendi kendine boşalır
Şarjlı fenerler ve powerbank'ler kullanılmasa da aylar içinde fark edilir ölçüde boşalır. Tamamen boş bekleyen bir batarya kalıcı olarak zarar görebilir. Powerbank üreticisi Anker, uzun süre saklanacak powerbank'in yaklaşık %60 dolulukta tutulmasını ve üç ayda bir şarj edilmesini öneriyor. Telefonunuzun şarj kablosunu da powerbank'in yanına koymayı unutmayın.
3. "8 saat yanar" yazan fener 8 saat aynı parlaklıkta yanmaz
Kaliteli fenerlerde değerler ANSI FL1 standardına göre verilir. Bu standarda göre çalışma süresi, ışığın başlangıçtaki parlaklığın %10'una düştüğü ana kadar sayılır. Yani kutudaki en uzun süre genellikle en kısık modun süresidir. Deprem çantası için bakmanız gereken şey en yüksek lümen değil, düşük ve orta modda kaç saat yandığıdır. Pazaryerlerinde "150 W" gibi gerçek dışı değerlerle satılan ve tam şarjla 15–20 dakikada sönen kafa lambalarına karşı dikkatli olun.

Başucu seti: Enkaz altında işe yarayan
Deprem çantası sarsıntıdan sonraki günler içindir. AKUT'un kurucusu, enkazdan sağ çıkanların yanında genellikle çanta olmadığını, belirleyici olanın başucundaki su ve şarjlı telefon olduğunu söylüyor. Bu yüzden ikinci, çok küçük bir set öneriyoruz. Yatağınızın yanında, uzanınca ulaşabileceğiniz yerde dursun:
- Düdük: Uzun süre bağırmak hem yorar hem sesi kısar. Düdük az güçle ses vermenizi sağlar.
- Kafa lambası: İki elinizi serbest bırakır. Karanlıkta tutunmak, çocuğunuzu taşımak ya da çantayı karıştırmak için el fenerinden daha kullanışlıdır.
- Bir şişe su ve gece kullandığınız gözlük, ilaç gibi kişisel eşyalar.
- Kapalı ayakkabı: Kırık cam ve molozun üzerinde yürümek için.

Kışın deprem çantası: Soğuğa karşı ek
6 Şubat depremleri kar ve dondurucu soğukta yaşandı. Uzmanlar bölgede soğuğa bağlı vücut ısısı düşmesi riskine dikkat çekti. Deprem gece, pijamayla da yakalayabilir. Kış aylarında çantanıza şunları ekleyin:
- Uyku tulumu: AFAD listesinde zaten var. Kış için konfor değerine bakın; nasıl seçileceğini Pinguin Expert yazımızda anlattık.
- Mat: Yerden gelen soğuğu tulum tek başına kesemez. Katlanır köpük mat hafiftir, şişirme gerektirmez.
- Termal battaniye: Çok hafif ve yer kaplamaz; rüzgârı keser ve vücut ısısının bir kısmını geri yansıtır. Ama kendisi ısı üretmez, kolay yırtılır; uyku tulumunun ve matın yerini tutmaz.
- Bere, eldiven, kalın çorap ve yedek kuru giysi.
- Termos: Sıcak bir içecek soğukta moral ve sıcaklık verir. Bu, resmi listede değil, kendi önerimiz.
Hazır deprem çantası mı, kendin mi hazırla?
Deprem olduktan sonra herkes aynı anda aynı ürünü arıyor. 2025'teki İstanbul depreminin ardından pazaryerlerinde çadır ve uyku tulumu siparişleri katlandı. Sakin bir günde hazırlanan çanta hem daha ucuz hem daha doğru olur. Uzmanlar da hazır çanta yerine ihtiyacınıza göre kendi çantanızı hazırlamanızı ve ucuz, dayanıksız ürünlerden kaçınmanızı öneriyor. Hazır çanta aldıysanız şunları mutlaka kontrol edin:
- İçindeki feneri hemen deneyin. Pil tipi ne, kaç saat yanıyor?
- Su ve gıda var mı, son kullanma tarihleri ne zaman?
- Çantanın askıları ve fermuarı dolu haliyle taşımaya dayanıyor mu?
- Ailenizin kişi sayısına ve ilaçlarına göre eksikleri tamamlayın.
Deprem çantası ne sıklıkla kontrol edilmeli?
AFAD çantadaki yiyecek ve içeceklerin düzenli olarak kontrol edilmesini istiyor, ama bir süre vermiyor. Pratik bir öneri olarak en az altı ayda bir, örneğin yazlık ve kışlık giysileri değiştirdiğiniz günlerde çantayı açın:
| Ne | Ne zaman | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Su ve gıda | 6 ayda bir | Son kullanma tarihine bakın, yaklaşanı tüketip yenileyin |
| Powerbank, şarjlı fener | 3 ayda bir | Şarj edin, yaklaşık %60 dolulukta bırakın |
| Pilli fener | 6 ayda bir | Pili takıp deneyin, sonra yine ayrı saklayın; akma izi varsa değiştirin |
| Giysi ve uyku tulumu | Mevsim değişiminde | Mevsime uygun hale getirin; tulumu nemsiz yerde saklayın |
| İlaçlar ve belgeler | 6 ayda bir | Tarih ve güncellik kontrolü |
Son bir hatırlatma: Uzmanların ilk vurguladığı şey çanta değil, yaşadığınız binanın sağlamlığı, eşyaların sabitlenmesi ve toplanma alanınızı bilmek. Çanta bu hazırlığın son halkasıdır.
Çantanız için önerdiklerimiz
Mağazamızda deprem çantasının "çalışması gereken" parçalarına odaklanıyoruz:
- Kafa lambası: Black Diamond Gizmo 3 adet AAA pille çalışır; üretici değerlerine göre düşük modda 75 saate kadar yanar ve pil bulmak kolaydır. Daha güçlü bir seçenek için Nitecore NU33. Tüm modeller: kafa lambaları.
- El feneri ve pil: El fenerleri ve şarjlı piller için Nitecore i2 pil şarj cihazı. Başucu seti için küçük bir anahtarlık feneri.
- Termal battaniye: 54 gramlık alüminyum acil durum battaniyesi.
- Uyku tulumu ve mat: Uyku tulumları ve 470 gramlık Pinguin Fold katlanır mat.
- Su: Primus Trailbottle 1 litre suluk ve diğer termos ve suluklar.
- Çanta: Taşıması kolay, 20–40 litrelik bir sırt çantası çoğu aile için yeterlidir.
Sık sorulan sorular
Deprem çantasında bulunması gerekenler nelerdir?
AFAD listesine göre su, uzun ömürlü gıda, belge fotokopileri, giyecek, hijyen malzemeleri, ilk yardım çantası, uyku tulumu veya battaniye, düdük, pilli radyo, el feneri ve yedek pil. Kışın uyku tulumu, mat ve sıcak giysiyi mutlaka ekleyin.
Deprem çantası ile acil durum çantası aynı şey mi?
Evet. AFAD bu çantaya "afet ve acil durum çantası" diyor; deprem çantası, afet çantası ve acil durum çantası aynı amaçla hazırlanır.
Deprem çantası nerede durmalı?
Kolay ulaşılan, çıkış kapısına yakın bir yerde. Başucu setini ise yatağın yanında tutun.
Deprem çantasına hangi pil konmalı?
Uzun süre bekleyeceği için lityum pil en uygunudur. Alkalin pil kullanıyorsanız cihazın içinde değil, ayrı paketinde saklayın.